درباره بارکد

سه شنبه, 02 تیر 1394 ساعت 14:46;
بارکد تقريبا در تمام بخشهاي زندگي ما وجود دارد , در سوپر مارکتها , بيمارستانها زندانها و حتي در خانه خودمان !
بارکد تقريبا به عنوان بخشي از زندگي روزمره ما مورد قبول همه قرار گرفته اما واقعا بارکد چيست و چه چيزي را نمايش ميدهد ؟
مطمئن باشيد فقط شما نيستيد که دوست داريد سر از راز اين خطوط و فضاهاي ميان آنها دربياوريد خطوطي که هر روز حد اقل بر روي برچسبهاي مواد غذائي يا نامه هاي پستي خود مي بينيد . همه آنها به نظر يکسان مي آيند اما اينچنين نيست زيرا هر صنعتي روش کدگذاري مخصوص به خود را دارد و از آن به عنوان استاندارد استفاده ميکند که در بخشهاي بعدي اين روشها را توضيح خواهيم داد . اگر در فکر بکارگيري تکنولوژي بارکد در شغل خود هستيد موارد مهمي است که بايد در نظر بگيريد تا اين تکنولوژي بر تمام مشکلات شما غلبه کرده و کار شما را سهولت ببخشد .
به تمام سوالاتي که در ذهن شما نقش بسته به درستي پاسخ دهيد تا بتوانيد برنامه خود را اجرا کنيد .

در اين صفحات شما درباره موارد زير اطلاعاتي را به دست خواهيد آورد :
* - بارکد
* - روشهاي کدگذاري
* - انواع بارکد خوان ( ثابت و سيار )
* - سازگاري بارکد با کامپيوتر شما
* - چاپ بارکد
* - صنايع و نرم افزارها

انواع مختلف روشهاي کدگذاري
بارکد در شکلهاي مختلف ارائه ميشود که ساده ترين نوع آن را حتما در فروشگاهها و يا سوپر مارکتها ديده ايد .
اما استانداردهاي ديگر بارکد هم وجود دارد که در صنايع مختلف استفاده مي شود مثل : مراکز درماني , کارخانه هاي صنعتي و ... که تمام اينها نحوه کدگذاري (Symbology) منحصر به فرد براي خود را دارند که غير قابل تغيير هستند. حال اين سوال پيش مي آيد که چرا اينهمه کدهاي متفاوت وجود دارد ؟ اين سوال به سادگي قابل جوابگوئي است چرا که Symbology هاي مختلف براي حل مشکلات صنايع گوناگون به وجود آمده اند .

حالا با هم نگاهي کوتاه به برخي از Symbology هاي معمول مي اندازيم و ببينيم چگونه و کجا و چرا از آنها استفاده ميکنيم :
UPC/EAN
اين نوع کدگذاري براي کنترل خروجي ( کنترل نهائي ) به کار برده ميشود . کد UPC با طول ثابت ميباشد و به طور خاص در فروشگاهها و کارخانجات توليد کننده مواد غذائي کاربرد دارد . اين کد براي سوپرها و اين چنين مواردي در نظر گرفته شده است که با استفاده از 12 رقم فضاي مناسبي براي تعريف محصولات در اختيار ما قرار ميدهد .

Code 39
اين روش کد گذاري به اين دليل ايجاد شد تا در صنايعي که احتياج به استفاده از حروف نيز در کنار ارقام دارند به کار برده شود . اين روش کدگذاري عمومي ترين روش کدگذاري است که از قديم به کار برده ميشود . اين نوع کدگذاري معمول درا تمام صنايع - به استثناء توليد کنندگان موادغذائي – به کار گرفته ميشود اما با توجه به اينکه بارکد داراي طول زيادي خواهد بود براي مواردي که اندازه برچسب روي اقلام توليدي گزينه اي قابل توجه باشد پيشنهاد نمي شود.

Code 128

اين روش کدگذاري وقتي به کار مي آيد که شما انتخاب زيادي از حروف و ارقام داشته باشيد . در صنايعي که اندازه برچسب روي اقلام گزينه قابل توجه باشد اين روش کدگذاري انتخابي مناسب براي شماست چرا که فشرده و خوانا است . از اين روش کدگذاري معمولا در حمل و نقل استفاده ميکنند که در آن اندازه ليبل يک مورد مهم ميباشد

Interleaved 2 of 5
از ديگر روشهاي کدگذاري معمول در صنايع حمل و نقل است که در کنار آن کاربرد بسياري در انبارها و شرکتهاي عمده فروش مي باشد . اين کدها هم به صورت فشرده و کم جا هستند .

PDF417
اين روش کدگذاري به عنوان روش دو-بعدي ( 2D ) شناخته شده است که به صورت خطي نبوده و بيشتر شما را به ياد جدول روزنامه ها مي اندازد اما تفاوت اين کد با ساير کدهائي که در بالا توضيح داده شد اين است که PDF417 واقعا يک فايل داده هاي سيار ( Portable Data File ) است که مثلا ميتواند شامل : اسم , آدرس , شماره تلفن منزل , شماره گواهينامه رانندگي و عکس و حتي خلاصه سوابق رانندگي شما باشد !
در نهايت اينکه اين روش کدگذاري ميتواند اطلاعات کامل و جامعي را در خود جاي داده و حجمي در حد يک تمبر پستي داشته باشد البته طبيعي است هر چه اطلاعات شما کاملتر باشد حجم اين کد نيز بزرگتر خواهد شد .
بارکدها چگونه خوانده ميشوند :
بارکدها با کشيده شدن تابش کوچکي از نور روي کد چاپ شده قابل خواندن هستند . چشمان شما تنها خط قرمزي از نور را ميبيند که از بارکد خوان تابيده ميشود اما چه اتفاقي در تابش و بازتاب آن نور قرمز در ميان اين خطوط تيره و روشن مي افتد ؟ قطعه اي در بارکدخوان بازتاب نور را دريافت کرده و آنرا به سيگنالهاي الکتريکي تبديل ميکند . منبع تابش ليزر شروع به خواندن فضاي خالي قبل از اولين خط مشکي ميکند و اين کار را تا انتهاي کد انجام ميدهد – اگر بارکد داراي اين فضاي خالي معين در ابتدا و انتهاي خود نباشد قابل خواندن نيست که به اين فضا ها
Quiet Zone مي گوئيم – هر چه کد ما طولاني تر باشد تعداد نوارهاي ما نيز بيشتر خواهد بود و هر چه تعداد نوارهاي ما بيشتر باشد بايد ارتفاع نوارها نيز بيشتر شود تا کد به راحتي قابل خواندن باشد.

: بارکد خوانها
به طور کلي سه مدل بارکد خوان وجود دارد : ثابت , بارکدخوانهاي سيار دسته اي و بارکدخوانهاي سيار بي سيم

1 – بارکدخوانهاي ثابت :
به کامپيوتر متصل ميشوند و داده ها را هر بار که خوانده ميشوند انتقال ميدهند . وقتي يک بارکد اسکن ميشود به سرعت از طريق داده الکتريکي به کيبورد منتقل ميشود و باعث ميشوند تا کاراکترها به سرعت هر چه تمامتر روي صفحه نمايش داده شوند . اين دستگاه به قدري سريع است که در بسياري مواقع کاربران ترجيح ميدهند ازآن به عنوان صفحه کليد دوم استفاده کنند . بزرگترين مزيت اين دستگاهها اين است که بدون احتياج به تغيير داده ها يا احتياج به برنامه خاص در تمام برنامه هائي که ورودي داده از صفحه کليد را قبول ميکنند مورد استفاده مي باشند .
نوع ديگري از اين بارکدخوانها نيز موجود است که از طريق کابل RS232 به کامپيوتر متصل ميشود و به صورت کد ASCII داده را به برنامه ميشناساند .

2 – بارکدخوانهاي سيار دسته اي :
اين نوع بدون اينکه به طور مستقيم با کامپيوتر متصل باشند اطلاعات را در حافظه خود ذخيره کرده و سپس با استفاده از پايه اطلاعات آن روي کامپيوتر منتقل ميشود . . اين دستگاهها شامل يک اسکن کننده بارکد , يک صفحه نمايش براي انجام کار مورد نظر و يک صفحه کليد کوچک براي وارد کردن داده هاي مورد نظر مثل تعداد کالا و ... هستند . ضمن اينکه يک پايه (Cradle) نيز براي انتقال اطلاعات به کامپيوتر حتما بايد تهيه شود . اين مدل بارکدخوانها در مواردي به کار ميروند که احتياج به جابجائي کاربر الزامي و داده هاي جمع آوري شده در لحظه مورد نياز نيستند . اين دستگاهها به صورتهاي زير استفاده ميشوند که برنامه شما تعيين ميکند که به کدام صورت استفاده شود :

1 – قرار گرفتن روي دست
(Handheld) 2- قرار گرفتن در کيف
(Wearable) 3- قرار گرفتن در ماشين (Truck)

3 – بارکدخوانهاي سيار بي سيم :
اين نوع از بارکدخوانها هم اطلاعات را در حافظه نگهداري ميکنند اما انتقال اطلاعات به صورت بلادرنگ انجام ميشود اين مدل از بارکدخوانها در مواردي که دسترسي اطلاعات براي تصميمات مهم است استفاده ميشود . . اين دستگاهها شامل يک اسکن کننده بارکد , يک صفحه نمايش براي انجام کار مورد نظر و يک صفحه کليد کوچک براي وارد کردن داده هاي مورد نظر مثل تعداد کالا و ... هستند . ضمن اينکه يک پايه (Cradle) نيز براي انتقال اطلاعات به کامپيوتر حتما بايد تهيه شود. وقتي شما احتياج به انتقال سريع اطلاعات داريد اين دستگاههاي بي سيم هستند که کار شما را عملي ميکنند . اين دستگاهها به صورتهاي زير استفاده ميشوند که برنامه شما تعيين ميکند که به کدام صورت استفاده شود :

1 – قرار گرفتن روي دست
(Handheld) 2- قرار گرفتن در کيف
(Wearable) 3- قرار گرفتن در ماشين (Truck)

اسکنر چکونه کار ميکند :
پايه هر دستگاه بارکد خوان يک اسکن کننده , يک رمزگشاينده و يک کابل ارتباطي ميان کامپيوتر و دستگاه بارکد خوان ميباشد .

وظيفه اسکن کننده اين است که کد را اسکن کرده و داده هاي خروجي الکتريکي ايجاد نمايد که داده ها با نوارهاي مشکي و فاصله بين آنها مرتبط است . اين داده هاي الکتريکي سپس توسط رمز گشا آناليز شده و بر اساس نوع کدگذاري و محتوي کد به صورت متعارف کامپيوتري ( شامل حروف – اعداد و يا علامتهاي ديگر استاندارد مثل " – " و " . " و ... ) نمايش داده مي شود .

همچنين اسکن کننده ها ميتوانند که اين رمزگشا را به صورت داخلي داشته باشند و يا کدها را به صورت رمزگشائي نشده در خود نگهداري کنند که در اين حالت احتياج به وسيله اي ديگر دارند که به آن رابط يا Wedge مي گوئيم . در اين حالت کدها به محض اتصال به اين رابط توسط رابط رمزگشائي ميشوند و به مکان مورد نظر ما ( براي مثال بانک داده ها ) منتقل ميشوند .

اين روش اسکن شدن بيشتر در بارکدخوانهاي سيار به کار برده ميشود .

کدام بارکدخوان براي کار و نرم افزار شما مناسب است ؟

با تمام انتخابهائي که براي شما وجود دارند مهمترين نکته براي انتخاب درست دستگاه اين است که شما به خوبي محيط کار و برنامه خود را قبل از اينکه هر تصميمي بگيريد مطالعه کنيد . براي اين منظور سوالات زير شما را در اين انتخاب راهنمائي ميکند :

* - دستگاهها در چه محيطي به کار ميروند ؟ در يک محيط کاملا سخت صنعتي يا در يک فروشگاه معمولي !
* - استفاده از دستگاه براي مدت مشخصي مي باشد يا به طور دائم از آن استفاده خواهد شد ؟
* - آيا به قابليت سيار بودن دستگاه احتياج داريد ؟
* - آيا خواندن کدها در نزديکي کالاها مي باشد يا در فاصله دورتر قرار دارند ؟
*- دستگاه چگونه به کامپيوتر متصل ميشود ؟
*- آيا اطلاعات خوانده شده بايد سريعا منتقل شوند يا خير ؟

به خاطر داشته باشيد که دامنه انتخاب دستگاههاي بارکد خوان بسيار وسيع هست که از انها در هر برنامه اي بتوان استفاده کرد پس هرگز اولين دستگاهي را که به نظر مناسب کار شما بود انتخاب نکنيد چه بسا ارزانترين دستگاه به راحتي و مفيدتر براي شما مورد استفاده داشته باشد .

آيا دستگاه بارکد خوان با کامپيوتر من سازگار است ؟
هيچ برنامه خاصي لازم نيست که اطلاعات را به کامپيوتر شما انتقال دهد . اين دستگاهها به راحتي توسط اسکن کننده و رمزگشاي خود اطلاعات را به سيستم شما انتقال ميدهند و لازم نيست شما کار ديگري انجام دهيد . هرچند کامپيوتر شما براي خواندن کدها مشکل خاصي را نخواهد داشت اما در مواقعي ممکن است قابليت چاپ کدها را نداشته باشد که در اين صورت شما با ارتقاء سيستم خود و يا با خريد برچسبهاي از قبل چاپ شده و يا حتي خريد دستگاههاي چاپ بارکد به راحتي اين مشکل را حل خواهيد کرد و برچسبهاي خود را بر روي محصولاتتان مي چسبانيد .

چاپ بارکد :
با داشتن يک برنامه خوب کامپيوتري تمام پرينترهاي سوزني , حرارتي و ليزري قادر هستند تا بارکد را با کيفيتي خوب چاپ کنند اما اگر شما ميخواهيد که بهترين چاپ را داشته باشيد از چاپگرهاي مخصوص چاپ برچسب استفاده کنيد که براي چاپ تعداد زيادي برچسب هم مناسب هستند . اما اگر احتياج به چاپ چند ليبل در زماني خاص داريد ميتوانيد از چاپگرهاي سوزني نيز استفاده کنيد . تقريبا اکثر صنايع – کوچک و بزرگ – از چاپگرهاي حرارتي مخصوص برچسب استفاده ميکنند زيرا به راحتي رولهاي برچسب را چاپ کرده و مهمتر از آن چاپ سريع و با کيفيت بارکدهاست که اين پرينترها را در اولويت اول قرار ميدهد .

استفاده از بارکد در هر کجا !
تمام صنايع ميتوانند از مزيتهاي تکنولوژي بارکد سود ببرند . در زير برخي از موارد کاربردي بارکدها را ذکر ميکنيم :

کارخانجات :
کارخانجات بزرگ و کوچک , انبارها ميتوانند از مزاياي سهولت استفاده از بارکد استفاده کنند که اين سيستم با تمام روشهاي مديريتي مثل MRP , WMS و MES سازگار است .

حمل و نقل :
استفاده از بارکد در صنعت حمل و نقل باعث راحتي مديريت کالاهاي ثابت يا در حال حرکت مي شود .
هماهنگي بارکد با سيستمهاي مختلف شبکه اي باعث کاهش هزينه ها و ايجاد خدمات بهتر براي مشتريان مي شود .
فروشگاهها :

با استفاده از بارکد در فروشگاهها ميتوان کنترل دقيقي روي ورود و خروج کالاها , موجودي انبار و قيمت جنسها در لحظه داشت ضمن اينکه با استفاده از ارتباط بي سيم ميتوان به راحتي در لحظه سفارش مشتري را ثبت و خريد را انجام داد .

مراکز درماني :

استفاده از سيستم بارکد در مراکز درماني باعث ميشود تا مديريت اطلاعات مهمي نظير : پيشينه پزشکي بيمار , نوع بيمه و ساير اطلاعات به دست آورد .